MERKNAAM FC TWENTE IS HEILIG - Bron TUBANTIA 23 April 2010
'Merknaam FC Twente is heilig'
ENSCHEDE - Bakker Marc Oonk mag geen taart meer glazuren met het FC Twente-logo. Slager Jos Lohman mag wel Blaise-balletjes verkopen. „Als ik ze maar intern hou.” Bakker Marc Oonk uit Glanerbrug had de verkoop van zo’n 2500 FC Twentetaarten bij een kampioenschap al ingecalculeerd. De petitfours en gebakjes liepen afgelopen zaterdag als een trein. In recordtempo verkocht hij er zeshonderd. En daarmee hield het feestje voor Marc Oonk dan ook meteen op.
„We hebben de bakker onmiddellijk laten weten dat hij hier mee moet stoppen”, zegt commercieel manager Jan van Halst van FC Twente. „Het lijkt nu of we keihard zijn en ergens is dat misschien ook zo. We weten dat mensen het doen uit clubliefde en willen ook niet onsympathiek overkomen. Maar als we er niets aan doen, is het einde zoek.” De bakker had op z’n klompen kunnen aanvoelen dat FC Twente actie zou ondernemen, volgens Rolf Niehof, merken- en modellengemachtigde bij bureau Arnold & Siedsma in Enschede. FC Twente staat als woordmerk en beeldmerk geregistreerd in het Benelux Merkenregister. Die registratie is bedoeld om de exclusiviteit van het gebruik van de naam en het logo te beschermen.
Marc Oonk reageert begripvol op de sommatie van FC Twente om te stoppen met het maken van lekkernijen met het clublogo. „FC Twente heeft zoveel geïnvesteerd in het merk en dan zijn er slimme partijen, zoals ik, die daar gebruik van maken. Ik heb het gedaan in mijn enthousiasme”, zegt Oonk. „Ik heb nog wel aangeboden om tien of twintig procent van mijn omzet af te staan aan FC Twente, maar daar wilden ze niets van weten. En weet je, ik ben te dol op deze club om er moeilijk over te doen. Ik hou niet van de Ajax-mentaliteit, zal ik maar zeggen.” Oonk gaat nu kampioensgebakjes maken met de spreuk ‘Op weg naar nummer 1’.
Als Oonk zich niets van het telefoontje van FC Twente had aangetrokken, had de club in een kort geding kunnen eisen dat de bakker zou stoppen met zijn FC Twentetaarten. „De rechter zal zich dan buigen over de vraag of FC Twente een bekend merk is en of de winkelier ongevraagd heeft aangehaakt bij de reputatie”, zegt Niehof. Is het kinderachtig van FC Twente om zo krampachtig de merknaam te beschermen? „Nee”, zegt advocaat en specialist in intellectueel eigendomsrecht Eric Verhelst in Markelo. „Er spelen grote commerciële belangen. Op het moment dat je dit over je kant laat gaan, sta je een stuk zwakker in een volgende juridische procedure.”
Ook slager Jos Lohman in de Enschedese wijk Deppenbroek kan er over meepraten. Hij had grote plannen om in het winkelcentrum een FC Twente-toto te organiseren, waarbij klanten een gratis mand boodschappen bij Albert Heijn konden winnen. De slager nam er contact over op met de club en kreeg te horen dat zijn idee niet werd gewaardeerd. Ook van de ‘Kenneth Perez-rolletjes’ en ‘Bryan Ruiz-steak’ werd FC Twente niet enthousiast. „Maar ik heb met ze afgesproken dat als ik het maar intern hou, geen uithangbord buiten zet met een reclame voor Blaise-balletjes, dat het dan oké is. Dus ik hou het nu intern. En ik gebruik alleen voor- of achternamen”, zegt de slager. „Dat er dan allerlei cameraploegen komen om mijn slagerij te filmen, daar kan ik ook niks aan doen. Ik ben denk ik ook de eerste slager die in de Voetbal International staat. Niet dat ik daar iets te zoeken heb, maar toch, da’s wel leuk. Iedereen heeft het over FC Twente. Ik heb die jongens van NAC nu 25 droge worsten gestuurd. Die lezen die Voetbal International ook, dus die weten nu vast wel wie ik ben. Mooi grapje toch?”
Dat slager Lohman in Deppenbroek wegkomt met het vernoemen van zijn gehaktballen en biefstukjes naar voetballers komt omdat de namen van de spelers niet geregistreerd staan als merk. En een taart valt niet onder het portretrecht. „Iets anders is het als een bakker ook de foto van Ruiz op de taart afbeeldt”, zegt merkenspecialist Rolf Niehof. „Dan krijg je te maken met het portretrecht, dat berust bij de individuele speler. Je mag een foto niet zomaar gebruiken, zeker niet voor commerciële doeleinden.”
Een interessante casus, vindt advocaat Eric Verhelst. „Bij het gebruik van een beschermd logo en een beschermde naam zoals FC Twente is het glashelder. Met het beeldmerk ga je sowieso nat”, waarschuwt advocaat Verhelst. Bij het gebruik van namen zoals de ‘Ruiz-steak’ is het minder duidelijk. „Er zijn bekende Nederlanders die ook hun naam als merk geregistreerd hebben. En bij voetballers zullen de echt grote jongens dat ook gedaan hebben. Toch denk ik dat ook als een naam niet geregistreerd is als merk, bij de rechter aangetoond kan worden dat een commerciële partij onrechtmatig handelt als er met de naam van een ander geld verdiend wordt.”
De naam FC Twente en het clublogo met het Twentse ros zijn door het merkenrecht zo goed als heilig. Daar valt niet zomaar een graantje van mee te pikken, volgens de merkenrechtdeskundigen. Volgens de strikte letter van de wet is zelfs een ijsje met een bol aardbei- en vanillesmaak dat luistert naar de naam FC Twente-ijs niet mogelijk. „Maar dat valt op zich wel te omzeilen als je het Twente-ijs noemt. De naam Twente is de naam van een streek. Dat kan staan voor Twents ijs”, zegt Verhelst. „Met een beetje creativiteit zijn er volgens mij mogelijkheden genoeg.”
